شرط يازدهم آنكه شستن صورت ودستها ومسح سر وپاها را خود انسان انجام دهد واگر ديگرى أو را وضوء دهد ، يا در رساندن آب به صورت ودستها ومسح سر وپاها به أو كمك نمايد ، وضوء باطل است . مسأله 295 - كسى كه نمى تواند وضوء بگيرد ، بايد نايب بگيرد ، كه أو را وضوء دهد . وچنانچه مزد هم بخواهد ، در صورتي كه بتواند بايد بدهد . ولى بايد خود أو نيت وضوء كند وبا دست خود مسح نمايد ، واگر نمى تواند بايد نائبش دست أو را بگيرد وبه جاى مسح أو بكشد ، واگر اين هم ممكن نيست بايد از دست أو رطوبت بگيرد وبا آن رطوبت سر وپاى أو را مسح كند ودر جميع فروض احتياط واجب آن است كه تيمم هم بنمايد . مسأله 296 - هر كدام از كارهاى وضوء را كه مى تواند به تنهايى انجام دهد ، نبايد در آن كمك بگيرد . شرط دوازدهم آنكه استعمال آب براي أو مانعى نداشته باشد . مسأله 297 - كسى كه مىترسد كه اگر وضوء بگيرد ، مريض شود يا اگر آب را به مصرف وضوء برساند تشنه بماند ، نبايد وضوء بگيرد . ولى اگر نداند كه آب براي أو ضرر دارد ووضوء بگيرد ، اگر چه بفهمد ضرر داشته وضوى أو صحيح است . مسأله 298 - اگر رساندن آب به صورت ودستها به مقدار كمي كه وضوء با آن صحيح است ضرر ندارد وبيشتر از آن ضرر دارد ، بايد با همان مقدار وضوء بگيرد . شرط سيزدهم آنكه در أعضاء وضوء مانعى از رسيدن آب نباشد . مسأله 299 - اگر مى داند چيزى به أعضاء وضوء چسبيده ولى شك دارد كه از رسيدن آب جلوگيرى مى كند يا نه بايد آن را بر طرف كند يا آب را به زير آن برساند . مسأله 300 - اگر زير ناخن چرك باشد ، وضوء اشكال ندارد ولى اگر ناخن را